Bieszczady
Wielka pętla bieszczadzka
XML, 416.39kB
Charakterystyka trasy
Pętla Bieszczadzka prowadzi przez kilka wyraźnie odmiennych stref krajobrazowych. Początkowy i końcowy fragment w rejonie Leska oraz Baligrodu ma charakter przedgórski, z szerokimi dolinami, łagodniejszymi wzniesieniami i większym udziałem zabudowy. Im dalej na południe i wschód, tym bardziej dominują zwarte kompleksy leśne, długie grzbiety i górskie doliny.
Najcenniejsza przyrodniczo część pętli związana jest z otoczeniem Bieszczadzkiego Parku Narodowego oraz parków krajobrazowych. Trasa nie jest tylko przejazdem sportowym - ma duży potencjał edukacyjny. Pozwala opowiadać o ochronie przyrody, korytarzach migracyjnych zwierząt, lasach bukowych, łąkach kośnych, dolinach potoków oraz charakterystycznym krajobrazie połonin.
Prowadzi przez obszar o wyjątkowo złożonej historii. Bieszczady były przez stulecia pograniczem kultur, języków i obrządków. W krajobrazie regionu obecne są ślady dawnych wsi bojkowskich, cerkwi, cmentarzy, przydrożnych krzyży, układów pól oraz miejsc, które po II wojnie światowej uległy głębokim przemianom demograficznym i przestrzennym.
Lesko i Baligród opowiadają o historii pogranicza od strony miejskiej i osadniczej. Lesko pełniło funkcję ważnego ośrodka administracyjnego i handlowego, a jego zabytki przypominają o wielokulturowym charakterze regionu. Baligród jest natomiast miejscem silnie związanym z historią rodu Balów, dawnym układem miasteczka oraz pamięcią o społecznościach zamieszkujących te tereny przed wojną. Lutowiska, Czarna, Ustrzyki Górne i okolice doliny Sanu są szczególnie ważne w narracji o dawnych wsiach, Bojkach i powojennych wysiedleniach.
Trasa dla osób regularnie jeżdżących na rowerze. Dystans ponad 160 km w terenie górskim wymaga bardzo dobrej wytrzymałości. Uzupełnianie zapasów warto planować w Lesku, Baligrodzie, Cisnej, Wetlinie, Ustrzykach Górnych, Lutowiskach, Czarnej i Ustrzykach Dolnych gdzie można również zaplanować gorący posiłek w licznych restauracjach. Wysokie Bieszczady wymagają sprawdzenia prognozy. Mgła, deszcz i wiatr mogą znacząco utrudnić przejazd. Szczególna ostrożność zalecana jest na zjazdach, łukach dróg, skrzyżowaniach i odcinkach o większym ruchu samochodowym. Najlepszy czas na wycieczkę to okres od maja do październik, przy stabilnej pogodzie i długim dniu. W upały zalecany start wcześnie rano. Na trasie warto zaplanować kilka przerw.
Praktyczne wskazówki
Zawsze o tym pamiętaj…czyli wskazówki uniwersalne
Przygotowując się do trasy, koniecznie sprawdź prognozę pogody. Pozwoli to na zabranie odpowiedniego stroju i maksymalne ograniczenie bagażu. Wiadomo jednak, że pogoda bywa nieprzewidywalna, dlatego przygotuj się na jej ewentualne pogorszenie. Dobrą praktyką jest spakowanie cienkiej kurtki przeciwdeszczowej, która nie zajmuje dużo miejsca.
Przed jej rozpoczęciem dokładnie przeanalizować jej przebieg na mapie. Zastanów się, czy Twoje umiejętności oraz posiadany sprzęt są adekwatne do poziomu trudności trasy.
Warto pobrać załączony plik .gpx, by mieć nawigację zawsze pod ręką. By urządzenie nie zawiodło, zabierz również power bank, ładowarkę czy zapasowe baterie. W razie zmiany pogody, przydatne mogą się okazać wodoodporne pokrowce na sprzęt elektroniczny.
Na długą trasę koniecznie zabierz ze sobą napoje oraz jedzenie - trzeba mieć je przy sobie - nigdy nie wiadomo, kiedy zgłodniejesz. Pamiętaj, że sklep czy restauracja mogą znajdować się naprawdę daleko. Polecamy zaopatrzenie się w wodę, napój izotoniczny, batony i musy energetyczne. Dzięki temu na pewno nie stracisz chęci do dalszej jazdy.
Absolutna podstawa bezpieczeństwa, to oczywiście kask. Przygotuj się także od strony technicznej. Zadbaj o odpowiednie oświetlenie roweru. Spakuj zestaw naprawczy.
Zapasowe dętki, pompka, multitool - to wszystko może się przydać w razie awarii - której oczywiście nie życzymy!
Bieszczady
Audiodeskrypcja tekstowa
Szczegóły trasy
Lesko - Baligród - Cisna - Wetlina - Ustrzyki Górne - Lutowiska – Czarna Górna – Ustrzyki Dolne - LeskoStart
- 1Lesko0 kmLesko
Miejscem startowym jest basen Aquarius przy ul. Bieszczadzkiej 7. Znajdziesz tam duży parking, jest to też bardzo charakterystyczny obiekt. Wyjedź stamtąd i skieruj się w prawo, w ul. Bieszczadzką. Przejedziesz koło bunkra Linii Mołotowa i Kurhanu Szwedzkiego, usypanego przez najeźdźców w czasie Potopu. Kieruj się na południe wzdłuż Sanu. Przejedziesz przez wieś Łączki. W Hoczwi, przy Muzeum i Galerii Zdzisława Pękalskiego, odbij w prawo. Muzeum żyjącego artysty to rzadkość – znajduje się tu duży zbiór jego prac, głównie o tematyce sakralnej, wykonywanych na drewnie w stylu ikon. Droga prowadzi dalej wzdłuż Hoczewki. W Nowosiółkach warto zatrzymać się przy małej kaplicy o wyraźnych wpływach architektury bizantyjskiej i odwiedzić Muzeum Przyrodniczo-Łowieckie Knieja z licznymi eksponatami zwierząt oraz dokumentacją fotograficzną zmian antropogenicznych w Bieszczadach w ostatnich dekadach.
- 2Baligród21 kmBaligród
Wciąż trzymając się rzeki, pojedziesz przez Mchawę do Baligrodu. To stara miejscowość o bardzo bogatej, ale też tragicznej i złożonej historii. Jej świadectwem są kolejne zabytki, na które się natkniesz. Najpierw możesz przystanąć na cmentarzu wojennym z lat 1939-1945, gdzie leży 5700 żołnierzy polskich i radzieckich, w większości w bezimiennych mogiłach. Dalej, nieco w prawo od głównej trasy, znajduje się niedawno odrestaurowany kirkut, cmentarz żydowski. Znajdziesz tam pochówki jeszcze z XVIII wieku. Niestety, część macew została zniszczona, gdy niemieccy okupanci użyli ich do wybrukowania rynku. Dalej, w parku na placu Wolności znajduje się czołg T-34-85, pamiątka po walkach o miejscowość i bojach toczonych w latach powojennych z ukraińskimi nacjonalistami (poległych w tych walkach upamiętnia też pomnik za wsią). Obok centralnego placu funkcjonuje też izba upamiętniająca walki, jakie toczono tu w latach 1914-1915. Ostatnią atrakcją jest murowana cerkiew unicka, obecnie siedziba Greckokatolickiego Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego. Jadąc dalej, miniesz Bystre i nieistniejącą wieś Łubne i dojedziesz do wsi Jabłonki, leżącej obok rezerwatów Cisy na Górze i Woronikówka. Przy drodze do Cisnej przejedziesz koło cmentarza poległych w Wielkiej Wojnie.
Za Baligrodem rozpoczyna się właściwy górski charakter Dużej Pętli Bieszczadzkiej. Droga prowadzi przez tereny coraz bardziej zalesione, a podjazdy stają się dłuższe i bardziej odczuwalne. Jadąc dalej, miniesz Bystre i nieistniejącą wieś Łubne i dojedziesz do wsi Jabłonki, leżącej obok rezerwatów Cisy na Górze i Woronikówka. Przy drodze do Cisnej przejedziesz koło cmentarza poległych w Wielkiej Wojnie.
- 3Cisna41 kmCisna
Cisna jest jednym z najważniejszych ośrodków turystycznych Bieszczadów oraz siedzibą Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej. W Cisnej na rondzie wybierz 2 zjazd i skieruj się na północ, wzdłuż biegu Solinki. Po 3 km, w Dołżycy, skręć w prawo. Ciesz się przyrodą bieszczadzkich lasów i ich dzikością przez następne kilometry, aż dojedziesz do wsi Krzywe, a następnie Przysłup i Strzebowiska. Minąwszy Rezerwat Olszyna Łęgowa, odbij w prawo. Będziesz jechać wzdłuż Wetliny, doliną z doskonałymi panoramami na połoniny. Przejedziesz przez wieś Smerek. Przed wsią Wetlina możesz odpocząć na punkcie widokowym.
- 4Wetlina60 kmWetlina
Wetlina stanowi jeden z najważniejszych punktów turystycznych regionu. Jadąc dalej pojedziesz przez Przełęcz Wyżną i serpentyny z pięknym widokiem na Połoninę Caryńską, zjedziesz do nieistniejącej wsi Brzegi Górne. Jedź wzdłuż potoku Drewnik – w Nasicznem tworzy piękną kaskadę. Po przekroczeniu Sanu, skręć w prawo i jedź pod prąd jego biegu. W Brzegach Dolnych znajdziesz byłą cerkiew unicką pw. św. Michała Archanioła, niestety pozbawioną wyposażenia, za to z zachowanymi polichromiami. Następnie główna droga przez Dwerniczek i Smolnik doprowadzi Cię do Lutowisk.
- 5Lutowiska98 kmLutowiska
Lutowiska są miejscowością o wyjątkowo bogatej historii związanej z dawnym osadnictwem bojkowskim. Za wsią możesz odpocząć na punkcie widokowym. Wyjedź ze wsi ku północy, mijając nieistniejącą wieś Chodak. Przez Czarny Potok przejedź wzdłuż drogi wojewódzkiej nr 896. Dalej miniesz po prawej wieś Żłobek i przejedziesz przez wsie Rabe, Zadwórze i Hoczów. W Jałowem warto obejrzeć dawną cerkiew unicką. To jedna z wielu greckokatolickich świątyń porzuconych, gdy wysiedlono stąd ludność rusińską.
Fragment prowadzący przez okolice doliny Sanu należy do najbardziej spokojnych części całej trasy. Widoki na Otryt oraz otaczające go pasma należą do najcenniejszych walorów krajobrazowych tego odcinka.
Za wsią Czarne trasa nadal zachowuje górski charakter, jednak krajobraz stopniowo staje się bardziej otwarty. - 6Ustrzyki Dolne129 kmUstrzyki Dolne
Dojeżdżając do Ustrzyk Dolnych, możesz zainteresować się Sanktuarium Matki Bożej Bieszczadzkiej w XVIII-wiecznym kościele i Muzeum Młynarstwa i Wsi z bogatą kolekcją urządzeń do mielenia zboża i wypieku podstawowego produktu spożywczego. Kilometr dalej skręć w lewo i podążaj drogą krajową nr 84. Przy rynku miejskim znajdziesz też interesujące Muzeum Przyrodnicze Bieszczadzkiego Parku Narodowego z niezwykle ciekawą ekspozycją z eksponatami od dalekiej prahistorii do dziś, a także cerkiew unicką z poł. XIX wieku.
Po opuszczeniu Ustrzyk Dolnych trasa prowadzi przez łagodniejsze krajobrazy północno-wschodniej części Bieszczadów.
- 7Lesko161 kmLesko
Przejedź przez miasto, kierując się do punktu startowego.
Galeria zdjęć
Sprawdź inne trasy
Po historycznych poligonach Podkarpacia
Po wschodniej części Parku Krajobrazowego Gór Słonnych
Podrzeszowskie wsie Pogórza Dynowskiego
